Olejowanie włosów - jak, czym i po co (kompletny przewodnik)

Olejowanie to nakładanie oleju roślinnego na włosy po to, żeby wygładzić łuskę, ograniczyć ucieczkę wody i dodać połysku - i tyle realnie potrafi. To pielęgnacja powierzchniowa, która poprawia wygląd i chroni łodygę, ale nie leczy łysienia, nie przyspiesza porostu i nie odżywia włosa od środka. Zrobiona z głową daje piękny efekt tafli; zrobiona na oślep potrafi obciążyć włosy i podrażnić skórę głowy.

Jako dietetyczka na co dzień patrzę na włosy dwutorowo: jest to, co widać dziś na długości, i jest cebulka w skórze głowy, która decyduje, jaki włos dopiero urośnie. Olejowanie pracuje na tym pierwszym poziomie. W tym artykule rozłożę je na czynniki: co realnie daje, jak dobrać olej do porowatości, jak i jak często olejować, jak zmyć olej i jakich błędów nie popełniać. A na końcu uczciwie powiem, gdzie kończą się możliwości kosmetyku, a zaczyna praca od wewnątrz.

Co to jest olejowanie włosów i po co się je robi?

Włos, który widzisz na głowie, to w większości martwa keratyna okryta warstwą łusek - jak dachówki na dachu. Gdy łuski leżą płasko, włos jest gładki, lśniący i trzyma wodę. Gdy są podniesione lub uszkodzone, włos traci wilgoć, puszy się, plącze i łamie. Olej roślinny tworzy na łodydze cienki film okluzyjny: przygładza łuskę i spowalnia ucieczkę wody. Stąd biorą się efekty, które łatwo zauważyć gołym okiem.

Realne korzyści olejowania to przede wszystkim wygładzenie i połysk, mniejsza podatność na łamanie i rozdwajanie końcówek, ograniczenie puszenia i elektryzowania, łatwiejsze rozczesywanie oraz lepsza ochrona koloru u włosów farbowanych. To metoda znana od starożytności - w Egipcie i Indiach wcierano oleje, żeby chronić włosy przed suchym klimatem. Współcześnie ma nawet trochę dowodów: olej kokosowy, dzięki kwasowi laurynowemu, jako jeden z nielicznych potrafi wniknąć głębiej w łodygę i ograniczyć utratę białka podczas mycia.

Kluczowe jest jedno rozróżnienie, o którym marketing lubi milczeć. Olej działa na łodygę - część włosa, która już wyrosła i jest martwa. Nie ma jak wpłynąć na cebulkę ukrytą w skórze, a to ona decyduje o tym, czy nowy włos w ogóle powstanie i jaki będzie mocny. Jak dokładnie przebiega ten proces, opisałam w tekście o cyklu wzrostu włosa i jego składzie. Olejowanie to więc kosmetyka wyglądu tu i teraz, a nie kuracja na porost czy wypadanie.

Jaki olej do włosów wybrać według porowatości?

Najważniejsze kryterium doboru oleju to porowatość włosa, czyli to, jak bardzo podniesione są jego łuski i jak chłonie oraz traci wodę. Nie chodzi o to, czy włos jest cienki czy gruby, tylko o stan jego powierzchni. Ten sam olej, który wygładzi zniszczone pasma, na gładkim, zamkniętym włosie osiądzie na wierzchu i zostawi efekt oklapnięcia. Dlatego zamiast kupować najdroższy olejek z półki, warto najpierw rozpoznać swój typ.

Włosy niskoporowate mają łuskę gładką i ciasno przylegającą. Są zwykle lśniące, ale trudne w nawilżeniu i ułożeniu, wolno się przetłuszczają, a produkty długo leżą na powierzchni. Pasują do nich oleje nasycone o małych cząsteczkach, które łatwiej wnikają: kokosowy, masło shea, palmowy, babassu. Tu obowiązuje zasada mniej znaczy lepiej - odrobina i rzadko, inaczej włosy się przytłoczą.

Włosy średnioporowate to najbardziej uniwersalny i wdzięczny typ - lekko się puszą, dobrze reagują na pielęgnację i wybaczają błędy. Sprawdzają się przy nich oleje jedno- i wielonienasycone: arganowy, makadamia, ze słodkich migdałów, jojoba, z awokado. To dobry punkt wyjścia, jeśli nie masz pewności, od czego zacząć.

Włosy wysokoporowate mają łuskę podniesioną i często uszkodzoną - są suche, matowe, łamliwe, chłoną wszystko jak gąbka i równie szybko to tracą. To typowy stan włosów mocno farbowanych, kręconych albo po zabiegach. Potrzebują cięższych olejów wielonienasyconych: lniany, z pestek winogron, konopny, z czarnuszki, słonecznikowy, rycynowy. Traktuj to jednak jako punkt wyjścia, a nie sztywny dogmat - różne marki podają odmienne mapy, a najlepszym testem jest obserwacja własnych włosów po kilku zabiegach.

Jak olejować włosy krok po kroku?

Sama technika jest prosta i wybaczająca. Zacznij od niewielkiej ilości oleju - na włosy do łokci wystarcza mniej więcej jedna łyżka. Rozetrzyj go w dłoniach i rozprowadź równomiernie na długości, poświęcając najwięcej uwagi końcówkom, a nasadę traktując oszczędnie, zwłaszcza jeśli szybko się przetłuszczasz. Zostaw olej na 30-40 minut i to zwykle wystarcza, żeby zadziałał; dłuższe trzymanie, do 2-3 godzin, ma sens przy bardzo suchych włosach, ale nie jest konieczne. Potem dokładnie umyj włosy i skórę głowy.

Metod jest kilka i różnią się głównie momentem oraz wygodą, a nie skutecznością:

• Na sucho - na suche, nieumyte, ale wolne od stylizacji włosy. Najprostsza i najszybsza, dobra na początek, bo widać, gdzie olej już trafił.
• Na mokro - na umyte i odsączone z wody włosy. Warto po nią sięgnąć, gdy pasma są obciążone silikonami, bo świeżo umyty włos łatwiej przyjmuje olej.
• Na ciepło - po nałożeniu oleju owijasz głowę ręcznikiem lub zakładasz czepek; ciepło zwiększa wnikanie i pogłębia efekt.
• W misce, czyli na rosołek - do pół litra letniej wody dodajesz 2-3 łyżki oleju i zanurzasz w niej włosy, dzięki czemu olej rozkłada się bardzo równo.
• Maska z olejem - łyżkę oleju mieszasz z maską do włosów; taka mikstura jest bogatsza i nie wymaga osobnego zmywania emulgowaniem.

Nie ma jednej najlepszej metody dla wszystkich. Włosy niskoporowate i cienkie zwykle wolą olejowanie na sucho małą ilością lekkiego oleju, a grube, suche i wysokoporowate skorzystają z olejowania na ciepło albo maski z olejem.

Jak zmyć olej z włosów?

To etap, na którym najwięcej osób się zniechęca, bo olej nie łączy się z wodą i sam szampon bywa zawodny. Najprostsze rozwiązanie jest zarazem najskuteczniejsze: umyj włosy delikatnym szamponem, w razie potrzeby dwukrotnie, przesuwając pianę po całej długości, i skup się na dokładnym oczyszczeniu skóry głowy. Dwa krótkie mycia domyją olej lepiej niż jedno mocne.

Popularne jest też emulgowanie, czyli nałożenie odżywki na naolejowane włosy przed spłukaniem, żeby połączyć tłuszcz z wodą. Metoda ma zwolenniczki i sceptyków - część specjalistów uważa, że emulgatory w odżywce pracują wewnątrz kosmetyku, a nie na powierzchni włosa, więc realnie i tak domywasz olej dopiero szamponem. W praktyce obie drogi się bronią; ważne, żeby po zabiegu skóra głowy była czysta, a nie pokryta resztką tłuszczu, bo to ona najszybciej odbija się na kondycji i świeżości włosów.

Najczęstsze błędy przy olejowaniu włosów

Olejowanie trudno zepsuć na dobre, ale kilka błędów potrafi zamienić dobry zabieg w problem. Widać je zwłaszcza u osób, które wpadają w tryb im więcej, tym lepiej.

• Za dużo oleju i za długo na skórze głowy - nadmiar obciąża włosy, zostawia efekt nieumytych i przy wielogodzinnym kontakcie ze skórą potrafi zaburzyć jej mikrobiom oraz podrażnić naskórek. Trzymaj się małej ilości i rozsądnego czasu.
• Olejowanie tuż przed farbowaniem - film oleju utrudnia równomierne przyjęcie farby. Odpuść olej na kilka myć przed koloryzacją.
• Olej rafinowany albo spożywczy niskiej jakości - do pielęgnacji wybieraj oleje nierafinowane, tłoczone na zimno; rafinacja odbiera im część cennych składników.
• Nakładanie na samą nasadę u osób szybko przetłuszczających się - efekt tłustej klapy pojawia się natychmiast. U takich włosów olejuj głównie długości i końcówki.
• Traktowanie oleju jako leku na wypadanie - to najkosztowniejszy błąd, bo odsuwa w czasie zajęcie się prawdziwą przyczyną.

Nieprawidłowo wykonane olejowanie bywa realnie szkodliwe - trycholodzy wskazują, że może kończyć się podrażnieniem skóry głowy, przesuszeniem łodygi, a nawet nasileniem łamliwości i puszenia. Więcej systemowych potknięć w pielęgnacji zebrałam w tekście o błędach w pielęgnacji włosów, a jeśli szukasz łagodnych domowych rytuałów wykończenia, zajrzyj do naturalnych płukanek do włosów.

Jakich efektów realnie oczekiwać?

Bądźmy uczciwe co do skali. Po kilku regularnych zabiegach zobaczysz włosy gładsze, bardziej lśniące, mniej puszące się i łatwiejsze w rozczesywaniu, z końcówkami w lepszym stanie. To realne i przyjemne zmiany, ale wszystkie dotyczą wyglądu i kondycji łodygi, którą już masz. Olejowanie nie zwiększy gęstości, nie cofnie łysienia i nie sprawi, że włosy urosną szybciej, niż pozwala na to Twoja fizjologia - o tempie wzrostu piszę osobno w tekście o przyspieszaniu wzrostu włosów.

I tu wracam do dwóch poziomów, od których zaczęłam. Jeśli włosy się przerzedzają, słabną albo wypadają w niepokojącej ilości, żaden olej tego nie odwróci, bo problem siedzi w cebulce, hormonach i diecie, a nie na powierzchni pasma. Warto wtedy zajrzeć w przyczynę - rozłożyłam je w artykule o przyczynach wypadania włosów - i sprawdzić, czy nie brakuje Ci żelaza, cynku, białka czy witamin z grupy B, bo z niedoborem nie wygra żadna wcierka.

Olejowanie a odżywienie od środka - gdzie kończy się kosmetyk?

Włos rośnie z mieszka zasilanego krwią, a nie z buteleczki na półce. To do cebulki docierają składniki, z których budowana jest keratyna - i to niedobory tych składników najczęściej stoją za osłabieniem czy wypadaniem. Olejowanie zadba o to, co już wyrosło; o to, co dopiero wyrośnie, dba dieta i zdrowie. Dlatego mocne włosy to zawsze suma dwóch rzeczy: sensownej pielęgnacji z zewnątrz i pełnowartościowego jedzenia od środka.

To nie znaczy, że od razu potrzebujesz kapsułek. Suplement ma sens wtedy, gdy realnie czegoś brakuje albo dieta nie domyka zapotrzebowania - i wtedy liczy się konkretny składnik oraz jego dawka, a nie samo słowo włosy na opakowaniu. Który składnik na co odpowiada i jak go wybierać, rozpisałam w przewodniku po suplementach na włosy, a najczęstsze pytania o jeden z popularniejszych składników zebrałam w tekście o biotynie na włosy. Jeśli szukasz gotowych zestawień, pomocne bywają ranking suplementów na wypadanie włosów dla kobiet oraz ranking preparatów na porost włosów - ale traktuj je jako wsparcie decyzji, nie obietnicę cudu. Więcej o zdrowiu włosów i skóry głowy znajdziesz w dziale o włosach.

Wnioski - od czego zacząć

Olejowanie warto włączyć do pielęgnacji, jeśli zależy Ci na gładkości, połysku i mniejszej łamliwości - to tanie, naturalne i skuteczne na tym polu. Zacznij od rozpoznania porowatości i dobrania do niej oleju, potem trzymaj się prostej rutyny: mała ilość, 1-2 razy w tygodniu, 30-40 minut, dokładne domycie skóry głowy. Nie oczekuj od oleju rzeczy, których zrobić nie może - gęstości, porostu ani zatrzymania wypadania. Te sprawy rozgrywają się w cebulce, a o nią zadbasz dietą, wyrównaniem niedoborów i, w razie potrzeby, rozsądną suplementacją. Najlepsze włosy rosną tam, gdzie spotyka się dobra pielęgnacja z zewnątrz i porządne odżywienie od wewnątrz.

Suplementy diety nie są lekami i nie zastępują zróżnicowanej diety ani zdrowego trybu życia. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem, farmaceutą, dietetykiem lub pielęgniarką.