Czynniki nasilające łysienie androgenowe

Ostatnio na naszym rynku pokazał się cały zestaw preparatów przeznaczony do pielęgnacji owłosionej skóry głowy dla osób wykazujących objawy łysienia androgenowego. Jest to seria środków stymulujących kanadyjskiej firmy NISIM International. Najważniejszym etapem terapii jest użycie ekstraktu stymulującego (Hair Stimulating Extract), który należy stosować 2 x dziennie przez 5-6 miesięcy. Pierwszym etapem kuracji pobudzającej wzrost włosów jest jednak wcześniejsze umycie głowy 1 x dziennie szamponem z zestawem (produkt występuje w dwóch wersjach do włosów suchych i normalnych oraz do włosów tłustych i normalnych). Skutecznie usuwa on z powierzchni skóry nadmiar łoju i złuszczające się warstwy naskórka. Warto podkreślić, że obie wersje szamponu przeszły badania właściwości przeciwgrzybicznych. Stwierdzono je w stosunku do grzybów drożdżopochopdnych, co ma duże znaczenie do działania przeciwłupieżowego. Natomiast badania dotyczące mechanizmu działania ekstraktu stymulującego wskazują, że preparat ten ma działanie antyandrogenowe przez hamowanie enzymu 5-alfa-reduktazy, powodując w ten sposób obniżenie poziomu dwuhydrotestosteronu i zahamowanie jego niekorzystnego działania zarówno na gruczoły łojowe, jak i na mieszki włosowe. Widoczne efekty terapii preparatami z zestawu można obserwować po 3-6 miesiącach. Oczywiście, nie można ich oczekiwać w przypadkach trwałego wyłysienia od 10-20 lat. Wtedy jest już za późno na pobudzenie wzrostu włosa. Badania nad skutecznością ekstraktu stymulującego wykazały, że jego korzystne działanie pobudzające odrost włosów występuje u 8 na 10 mężczyzn z łysieniem androgenowym.

Łysieniu androgenowemu bardzo często towarzyszy łojotok - wzmożone wydzielanie łoju. Najbardziej daje się ono zauważyć w okolicach obfitujących w gruczoły łojotokowe, a więc na owłosionej skórze głowy. Jeśli uwzględni się fakt, że gruczoły łojotokowe (podobnie jak mieszki włosowe) znajdują się pod kontrolą androgenów, to współistnienie łojotoku i łysienia androgenowego nie powinno dziwić. Powstała wręcz hipoteza rozwoju procesu łysienia typu męskiego zakładają, że testosteron jest przekształcany do dwuhydrotesteronu pod wpływem 5-alfa-reduktazy głównie w gruczołach łojowych. Związanie tej bardziej aktywnej formy hormonu ze specyficznymi receptorami na komórkach gruczołów łojowych stymuluje je do powiększania się, co wiąże się nierozerwalnie ze wzrostem ich aktywności. Zgodnie z hipotezą udziału gruczołów łojotokowych w łysieniu androgenowym, łysienie to występuje, ponieważ gruczoły łojowe powiększają się i produkują w nadmiernej ilości dwuhydrosteron, który wywiera hamujący wpływ na korzeń włosa. Dowodem miało być doniesienie, że enzym 5-alfa-reduktazę można znaleźć w większej ilości w gruczołach łojowych niż w macierzy włosa. Jakkolwiek by na to patrzeć, nasilony łojotok owłosionej skóry głowy od dawna uważano za czynnik sprzyjający zatykaniu porów i "niedożywieniu" korzenia włosa. Dlatego w terapii łysienia męskiego zawsze uwzględniano ten temat. Nacisk na konieczność zmniejszenia łojotoku wypływa jeszcze z innej sprawy. Otóż podłoże łojotokowe sprzyja powstawaniu łupieżu zwykłego, który może przybierać bardziej nasiloną formę łupieżu tłustego, a w skrajnych sytuacjach powodować łojotokowe zapalenie skóry z ogniskami rumieniowo- złuszczającymi, czasem wysiękowymi, które w sposób znaczny przyczynia się do utraty włosów. Dlatego nie powinno się lekceważyć ani z pozoru niewielkiego łupieżu tłustego, ani tym bardziej w pełni rozwiniętych objawów łojotokowego zapalenia skóry głowy. Obecnie uznaje się, że za powstawanie łupieżu i łojotokowego zapalenia skóry jest odpowiedzialny grzyb drożdżopodobny Pityrosporum ovale. W leczeniu uwzględnia się, więc działanie przeciwgrzybiczne. Niektórzy znawcy tematu, uwzględniający hipotezę czynnego udziału w procesie łysienia androgenowego gruczołów łojowych, sugerują, że łysienie powodują nie tylko czynniki genetyczne, ale duży wpływ ma również dieta. Dieta wielokaloryczna, bogatotłuszczowa może wpływać na powiększenie gruczołów łojotokowych i przyczynić się do łysienia męskiego. Świadczyć mają o tym obserwacje Japończyków, którzy po II wojnie światowej zmienili swoją dietę. Wraz ze wzrostem ilości tłuszczu pochodzenia zwierzęcego zauważono u nich wzrost częstości występowania łysienia typu męskiego. Warto, więc uwzględnić dietę zawierającą mniej tłuszczów zwierzęcych, natomiast więcej warzyw i owoców. Postępowanie mające na celu eliminację dodatkowych czynników odgrywających rolę w nasileniu procesów łysienia androgenowego jest bardzo ważne. Zacząć należy od odpowiedniego doboru preparatów do pielęgnacji włosów i skóry głowy. Powiększone gruczoły łojowe wykazują wzmożoną aktywność, w związku, z czym na powierzchni skóry znajduje się zwiększona ilość łoju, najczęściej wraz z towarzyszącymi nawarstwionymi łuskami łupieżu. Nadmiar ten powinien być usunięty przy pomocy takich szamponów, które byłyby zarazem łagodne, nie powodując podrażnień, wskazywały ponadto aktywność przeciwko Pityrosporum ovale. Podczas mycia głowy czy stosowania specjalnych wcierek należy pamiętać, jak ważny jest delikatny masaż skóry głowy, wpływający stymulująco na naczynia krwionośne odżywiające skórę i jej przydatki.